De grondwet en Johan Thorbecke

Koningen van de troon gestoten

Steeds meer mensen zijn het oneens met hoe het gaat in Nederland. Ze vinden dat de koning veel te veel te zeggen heeft en de Staten-Generaal veel te weinig. Leden van de Staten-Generaal vinden dit ook. Kamerlid Johan Thorbecke bedenkt een verandering van de grondwet waardoor de Staten-Generaal meer macht krijgen en de koning minder. Maar de koning Willem II (de zoon van Willem I) is niet van plan iets te veranderen. 

Volken in andere landen van Europa komen in opstand tegen hun koningen. Toen andere koningen van hun troon werden gestoten en soms zelfs een kopje kleiner werden gemaakt, werd Willem II bang. Als hij niet zou veranderen, zouden de mensen misschien ook wel zijn paleis gaan bestormen! Hij luistert nu naar wat de meeste mensen willen. Van de ene op de andere nacht besluit hij toch in te stemmen met een verandering van de grondwet. De volgende dag zegt hij tegen zijn ministers: “Vannacht heb ik besloten dat Nederland toch maar een democratie moet worden. Ik ben van een conservatief een liberaal geworden: de grondwet moet veranderen.” In 1848 krijgt Johan Thorbecke samen met andere Tweede-Kamerleden opdracht op te schrijven hoe de grondwet moet veranderen. 

Wat sinds 1848 in de grondwet staat

De grondwet van Thorbecke had een paar belangrijke veranderingen. 

• De leden van de Tweede Kamer worden volgens deze grondwet niet meer indirect gekozen door de Provinciale Staten, maar door het volk. 
• De Eerste Kamer wordt niet langer door de koning benoemd. Volgens de nieuwe grondwet worden de leden indirect gekozen, door de provinciale staten. 
• De Tweede Kamer kreeg bovendien het recht van amendement, het recht van interpellatie en het recht van enquête.

De democratie zoals we die nu hebben in Nederland is begonnen met de grondwetswijziging van Johan Thorbecke. Maar een echte volksvertegenwoordiging is de Staten-Generaal nog niet. Maar heel weinig mensen mochten een stem uitbrengen bij de Tweede-Kamerverkiezingen: alleen mensen met veel geld. Daarom zijn er later nog drie grote aanpassingen gekomen op deze grondwet. Toen pas mochten alle volwassen mannen en vrouwen meedoen aan verkiezingen.