Ministers en staatssecretarissen: kabinetsformatie

Een keer in de vier jaar zijn er in Nederland Tweede-Kamerverkiezingen. Het Nederlandse volk kiest dan welke mensen en welke politieke partijen er in de Tweede Kamer komen. Als bekend is wie er in de Tweede Kamer komen, kan begonnen worden met het vormen van een nieuw kabinet. Dat heet de kabinetsformatie.



Koningin

De koningin heeft een belangrijke rol bij de kabinetsformatie. Meteen na de verkiezingen gaat de koningin informatie vragen aan de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer. Daarna komen de fractievoorzitters van de politieke partijen die al in de Tweede Kamer zitten naar de. Al deze mensen vertellen wat zij denken: welke partijen moeten samen het nieuwe kabinet worden. De meeste mensen vertellen waarschijnlijk met wie hun partij wil samenwerken. Maar wat ze precies zeggen tegen de koningin weet niemand: dat moet geheim blijven.



Informateur

Als de koningin alle adviezen heeft gehoord, benoemt ze een informateur aan wie ze alles vertelt wat ze heeft gehoord. De informateur krijgt van de koningin de opdracht om uit te zoeken welke politieke partijen het beste met elkaar een kabinet zouden kunnen vormen. De informateur maakt een verslag van zijn onderzoek en geeft dat aan de koningin. Daarna legt de informateur aan de leden van de Tweede Kamer uit welke partijen volgens hem of haar het nieuwe kabinet zouden moeten vormen. 



Regeerakkoord

De partijen die door de informateur zijn gekozen, gaan nu met elkaar vergaderen. Als zij samen het kabinet zouden worden, welke plannen hebben ze dan voor Nederland? Wat zouden ze willen veranderen? En, als allerbelangrijkste: zijn de partijen het met elkaar eens over hoe Nederland bestuurd moet worden? Als ze het eens zijn, maken ze samen een plan waarin staat wat ze de komende vier jaar willen gaan doen. Dit plan heet het regeerakkoord. 



Formateur

Dan wijst de koningin een formateur aan. Die heeft de taak het werk van de informateur af te maken. De formateur gaat op zoek naar ministers en staatssecretarissen voor het kabinet. Zelf wordt de formateur bijna altijd de minister-president. Hij is daarom vaak de persoon die heel erg veel stemmen heeft gekregen van het volk en is dus de belangrijkste man of vrouw van de grootste partij. 



De grootste partijen

Meestal vormt de formateur een kabinet uit de grootste partijen. Deze partijen hebben namelijk de meeste stemmen gehad van het volk, dus het volk wil dat deze mensen het land gaan besturen. De formateur kiest uit deze partijen de ministers en staatssecretarissen. Sommigen van de ministers en staatssecretarissen zijn gekozen als leden van de Tweede Kamer. Als zij minister worden, wordt iemand anders van hun partij in hun plaats lid van de Tweede Kamer.



Een nieuwe regering 

Als alle ministers en ook de staatssecretarissen bekend zijn, zit de taak van de formateur er op. De koningin benoemt het nieuwe kabinet en daarna gaat ze met alleen de ministers op de foto op de trappen van paleis Huis ten Bosch (in dit paleis woont de koningin). De ministers zijn immers samen met de koningin de nieuwe regering. Omdat de formateur alle ministers bij elkaar heeft gezocht, wordt hij of zij meestal de baas van de ministers: de minister-president.